ΑΠΟΨΕΙΣ

Θεμέλιο της δημοκρατίας θεωρείται η λογοδοσία: οι πολίτες μπορούν να τιμωρούν τις κυβερνήσεις για τις πράξεις τους. Τι συμβαίνει όμως όταν αυτή η αρχή έρχεται σε σύγκρουση με μια άλλη, αυτή του κράτους δικαίου; Τι γίνεται όταν οι πολίτες ανταμείβουν κυβερνήσεις, όχι παρά τη θεσμική παρεκτροπή, αλλά εξαιτίας της;

Τα κόμματα είναι ίσως εκείνο το χαρακτηριστικό της δημοκρατίας μας που έχει αλλάξει ριζικά στη διάρκεια της 51χρονης διαδρομής της Μεταπολίτευσης. Σε σημείο, μάλιστα, πολύ συχνά να πέφτει πάνω τους το ανάθεμα της κοινής γνώμης και να θεωρούνται κάτι σαν τις δέκα πληγές του Φαραώ.

Περισσότερο με χιλιοειπωμένη καταδίκη, με ηττοπαθή παραδοχή, παρά με δηκτική αφυπνιστική κριτική μοιάζει ο ακραίος ισχυρισμός ότι όλοι οι δημόσιοι φορείς και οργανισμοί είναι εκδοχές του ΟΠΕΚΕΠΕ και δεν μπορούν να είναι κάτι άλλο. Οτι είναι ανίατη η, ως φαίνεται επιποθούμενη, αρρώστια τους, η ευρέως ριζωμένη διαφθορά.

Στις Ενοπλες Δυνάμεις μας συντελούνται μεγάλες, κυρίως θετικές, αλλαγές και εξαγγέλλονται νέες.

Κάθε συζήτηση για φυλακές δεν μπορεί παρά να είναι άχαρη και δυσάρεστη. Αναγνωρίζουμε ότι είναι απαραίτητες, καθώς καμία οργανωμένη κοινωνία δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κανόνες και μηχανισμό επιβολής κυρώσεων. Αλλά αντιλαμβανόμαστε ταυτόχρονα γιατί οι φυλακές αποτελούν τον σκοτεινό καθρέφτη μιας κοινωνίας.

Ως έλλογα όντα πασχίζουμε να εξηγούμε ή να ερμηνεύουμε την πραγματικότητα. Ως ηθικά όντα, η υποχρέωσή μας είναι να μη χάσουμε την ικανότητα να συγκινούμαστε. Μόνο η συγ-κίνηση παράγει ηθικά προσανατολισμένη δράση.

Δεν γλιτώσαμε. Στην τελευταία στροφή της χρονιάς, μια ανάσα πριν από το απολυτήριο (του παιδικού σταθμού), ακούσαμε και εμείς τις μαγικές λεξούλες: «Εχετε σκεφτεί την εργοθεραπεία; Μήπως θα τον βοηθούσε ενόψει προνηπίου;». Πώς δεν την είχαμε σκεφτεί. Γινόταν κι αλλιώς;