ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Γιορτάζουμε φέτος τα πενήντα χρόνια του Συντάγματος του 1975 που ψηφίστηκε στις 7, δημοσιεύθηκε στις 9 και άρχισε να ισχύει στις 11 Ιουνίου 1975. Την επόμενη ημέρα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπέβαλε την αίτηση ένταξης στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Πώς τα τραύματα της χούντας και της καχεκτικής μετεμφυλιακής δημοκρατίας επηρέασαν την κοινοβουλευτική κυοφορία του νέου πολιτεύματος.

Στις 13 Μαΐου 1975, ο αρχηγός της τότε Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (ΕΚΝΔ) Γεώργιος Μαύρος δήλωνε στη Βουλή εμφατικά: «δεν πρόκειται να κάνωμεν αυτό το οποίον εκάματε εσείς το 1952, ως τότε μειοψηφία». Δηλαδή απέκλειε την αποχώρηση της Αντιπολίτευσης από την ψήφιση του νέου Συντάγματος.

Επειτα από έναν βαρύτατο προπολεμικό διχασμό μεταξύ των δύο διαστάσεων του αστικού κόσμου (βενιζελικοί και αντιβενιζελικοί), έπειτα από έναν βαρύτατο εμφύλιο πόλεμο με εφαρμογή κτηνώδους βίας και έπειτα από μια καχεκτική δημοκρατία (κατά τον Ηλία Νικολακόπουλο) ήρθε η χούντα, η πλέον πρόστυχη πολιτική και ηθική εκδοχή του όποιου αρνητικού είχε περάσει ο τόπος μας.

Το 1975, για πρώτη φορά στην Ιστορία τους, οι Ελληνες αριστεροί είχαν την ευκαιρία να συμβάλουν στην κατάρτιση του Συντάγματος της χώρας. Το ΚΚΕ είχε μόλις νομιμοποιηθεί και ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Αριστεράς στον αντιδικτατορικό αγώνα τής είχε δώσει σημαντικό γόητρο. Το εκμεταλλεύτηκε;

Στον μισό αιώνα της ισχύος του, ο καταστατικός χάρτης και οι θεσμοί που εγκαθίδρυσε δοκιμάστηκαν από πολιτικές και οικονομικές κρίσεις, αλλά και επίμονες δυσπιστίες. Πού πέτυχε και πού όχι το συντακτικό εγχείρημα της Tρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας; Κορυφαίοι συνταγματολόγοι επιχειρούν τη δική τους αποτίμηση.