Αιρετική κηδεία
Υπάρχουν δύο περιπτώσεις να σε αγαπήσει η Αριστερά: αν της μοιάζεις κι αν της είσαι χρήσιμος. Σε κάθε άλλη περίπτωση, είσαι πρόβλημα που αντιμετωπίζει είτε με συνεχή πόλεμο είτε με εχθροπαθή ανοχή.
Υπάρχουν δύο περιπτώσεις να σε αγαπήσει η Αριστερά: αν της μοιάζεις κι αν της είσαι χρήσιμος. Σε κάθε άλλη περίπτωση, είσαι πρόβλημα που αντιμετωπίζει είτε με συνεχή πόλεμο είτε με εχθροπαθή ανοχή.
Για τον ∆ιονύση Σαββόπουλο ειπώθηκαν ήδη πολλά και θα ειπωθούν ακόμα περισσότερα τα επόμενα χρόνια. Εύλογο. Και πρέπον. Μιλάμε, νιώθουμε την ανάγκη να μιλήσουμε, άλλος σιγανά και ταπεινά κι άλλος βουερά, άλλος σαν τάχα αυθεντία κι άλλος με ήρεμη γνώση και γνήσιο σεβασμό, για ένα φαινόμενο. Ενα καλλιτεχνικό φαινόμενο.
Είναι εντελώς πρωτόγνωρο το μποϊκοτάζ σύσσωμης σχεδόν της αντιπολίτευσης (φωτεινή εξαίρεση η Ζωή Κωνσταντοπούλου) στην κηδεία ενός καλλιτέχνη που πραγματικά διαμόρφωσε τον εθνικό μας πολιτισμό για έξι σχεδόν δεκαετίες.
Η κηδεία του Σαββόπουλου ήταν μια αξιοπρόσεκτη στιγμή που ανακεφαλαίωσε την πολιτισμική πορεία της χώρας από τη Μεταπολίτευση έως σήμερα. Και η διαμάχη που ακολούθησε δείχνει ότι η πορεία αυτή δεν έχει απονεκρωθεί και γι’ αυτό είναι ακόμη αντικείμενο διεκδίκησης.
Ο άνθρωπος είναι «animal symbolicum» –ζώον που χρησιμοποιεί σύμβολα. Με τα σύμβολα σημαίνονται και κοινωνούνται οι ανθρώπινες εμπειρίες, μας θυμίζει ο αείμνηστος Χρήστος Γιανναράς, υπογραμμίζοντας την ετυμολογία της λέξης (συν+βάλλω). Τα σύμβολα επιφέρουν συν-εννόηση: συν-βάλλουν και συντονίζουν ατομικές εμπειρίες.
Ο Διονύσης Σαββόπουλος υπήρξε παθιασμένος Θεσσαλονικιός και πολιτικά ένας άνθρωπος που θεωρούσε αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα να σκέπτεται και να πράττει ελεύθερα. Αυτό το δικαίωμα ήταν που αμφισβήτησαν όσοι σκόπιμα απουσίασαν από την κηδεία και εκείνοι που «έραναν» με δηλητήριο μέσα από το Διαδίκτυο (κυρίως) τον τάφο του. Κάποιοι τον πετροβόλησαν στο ύστατο χαίρε και ας […]
«Στην πολιτική», έλεγε ένας παλαίμαχος, «ποτέ μην εξηγείς κάτι διά της συνωμοσίας, αν μπορεί να εξηγηθεί διά της ανοησίας»· δεν έλεγε «ανοησία» αλλά κάποιον άλλο όρο που δεν γράφεται. Αυτό προκύπτει ανάγλυφα εάν διαβάσει κανείς τη λεπτομερή Ιστορία ή απομνημονεύματα των πρωταγωνιστών της. Η μεγαλύτερη τραγωδία της νεότερης Ελλάδος δεν έγινε από συνωμοσία των χουντικών, […]
Μιλούν στην «Κ» άνθρωποι που μεγάλωσαν με τα τραγούδια του εμβληματικού μουσικού και τον λάτρεψαν, ακόμα και αν κάποιες απόψεις του τους πίκραναν.
Σκηνή πρώτη. Καλοκαίρι –νομίζω– του 2007. Πάντως ο καιρός ήταν ηλιόλουστος. Με τον φωτογράφο Σάκη Γιούμπαση ανεβαίνουμε τους δρόμους του Πηλίου. Προορισμός, το σπίτι του Διονύση Σαββόπουλου στο Μούρεσι. Συνέντευξη για το περιοδικό «Επιλογές» της εφημερίδας «Μακεδονία». Μπαίνω μέσα με τη φόρα του νέου και άπειρου.